• Өндіріс
  • 27 Ақпан, 2020

Ел экспортының ертеңі

Жетпісбай Бекболатұлы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz

Еуразиялық экономикалық одақ пен өзге елдер арасындағы екіжақты келісімдер және 12 ел үшін жаңа визасыз саясат, одақтың соны сауда келісімдері Қазақстан экспортына өріс ашып, оның мүмкіндіктерін арттыра алады. Өткен жылғы 1 қазанда Еуразиялық одақ пен Сингапур арасында еркін сауда туралы келісімге қол қойылды. Ол тауарлар алыс-берісін, сондай-ақ көрсетілетін қызметтер саудасын реттеуді және инвестициялар шарттарын қамтиды. Сол қазанның соңында сауда рәсімдерін жеңілдетуді көздейтін Қытаймен экономикалық ынтымақтастық туралы келісім күшіне енді. Ал, 25 қазанда Еуразиялық одақ пен Сербия арасындағы еркін сауда туралы келісімге қол қойылды, оның көп бөлігі Сербияның Беларусьпен, Қазақстанмен және Ресеймен жасаған қолданыстағы келісімдеріне негізделеді. Бұл айтылғандар Қазақстан үшін неге маңызды? Оқырманға осындай сауал тастаған Дүниежүзілік банктің сарапшысы Гильермо Карлос Аренас өз сұрағына «Орталық Азия аймағындағы екіжақты Еуразиялық кедендік одаққа мүше бола отырып, Қазақстан Еуразиялық одақ импорттық тарифтерінің ортақ құрылымын пайдалануы тиіс» деп жауап береді. Бұл жаңа келісімдер одақ үшін жаңа сауда серіктестерін әкеледі және Қазақстанға экспорт нарықтарын әртараптандыруға, тікелей шетелдік инвестициялар тартуға, сауданы қайта бағдарлауды қысқартуға және көрсетілетін қызметтер саудасын ұлғайтуға мүмкіндік береді. Үкімет өз азаматтары Қазақстанда 30 күн ішінде визасыз бола алатын елдердің тізіміне 12 ел қосты. Азаматтары Қазақстанға визасыз келе алатын елдердің тізіміне Бахрейн, Колумбия, Индонезия, Кувейт, Лихтенштейн, Оман, Филиппин, Катар, Сауд Арабиясы, Таиланд, Ватикан, Вьетнам енді. Осы елдердің кейбірінде, атап айтқанда Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде көшпелі туризмге сұраныс өсуде. Бұл саясат Қазақстанға шетелдік туристердің келуін едәуір арттыруы және Қазақстан мен Таяу Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия елдері арасындағы экономикалық байланыстарды нығайтуы мүмкін. Өткен жылғы қарашада үкімет бұл саясатты шетелдік авиатасымалдаушыларға келесі үш жыл ішінде басқа елдердің қалаларына ұшуды жалғастыра отырып, Қазақстанның 11 әуежайына қабылдау туралы хабарландырумен толықтырды. Бұл бастама әуе тасымалы ағынын тартуы, авиация саласындағы бәсекелестікті арттыруы және Қазақстанның шетелдік келушілер үшін қолжетімділігін айтарлықтай жақсартуы тиіс. Бұл жаңа елдер Еуропалық одақ мүшелерінен және басқа 45 елден тұратын қолданыстағы тізімге қосылды. Тікелей шетелдік инвестициялар мен технологияларға қолжетімділікті арттыру өз кезегінде бәсекелестікті күшейту арқылы Қазақстанның даму перспективаларында маңызды рөл атқара алады. Соңғы уақытта Қазақстан экспортты салыстырмалы түрде әртараптандыра алды, бірақ экспорт сапасы біршама төмен болып қалып отыр, ал елдің жаһандық жеткізу тізбегіне қатысуы әлі де шектеулі. Одан басқа, экспорттың Еуразиялық экономикалық одақ нарықтарынан тыс өміршеңдігі айтарлықтай төмен. Қазақстан салыстырмалы түрде шағын ішкі нарықпен және көмірсутектерге өте жоғары тәуелділікпен сипатталады. Өсуді қолдау және жоғары табыс деңгейі бар ел мәртебесіне қол жеткізу туралы сөз болған кезде мемлекет тек ішкі сұранысқа ғана сене алмайды. Оның орнына трансшекаралық инвестициялар мен сауданың көмегі арқылы басқа экономикалардың өсуімен ықпалдасу қажет. Одан басқа, көмірсутектерге тәуелділіктің жоғары болуына байланысты экономика шикізаттың әлемдік бағаларындағы күйзелістер алдында осал. Бұған дейін мұнай бағасының артуы өсу қарқынының тез жоғарылауына, жалақының айтарлықтай ұлғаюына, кедейліктің күрт қысқаруына алып келді. Алайда шикізатқа әлемдік бағаның құлдырауы мен экономиканың өсуі 2000-2007 жылдар ішіндегі орта есеппен 10,2 пайыздан 2008-2017 жылдар аралығында 4,1 пайызға дейін баяулады, ал өнімділіктің өсуі нөл шамасында болды. Өңірлік саудада мүмкіндіктерді кеңейту экономикалық өсуді қолдауы және өнімділікті арттыруы мүмкін. 2014-2017 жылдары жаһандық сауданың өсу қарқынының төмендеуі аясында Ресей мен Орталық Азия аймағындағы екіжақты сауда орта есеппен 6,5 пайызға өсті, ал Ресей мен Орталық Азия арасындағы мұнайлық емес тауарлардың екіжақты саудасы орта есеппен 2,6 пайызға артты. Бұл Қазақстанға аралық тауарларға сұраныстың өсуіне байланысты мүмкіндіктерді пайдалануға мүмкіндік берді. Импорттық тауарларға қол жеткізу сондай-ақ анағұрлым жетілдірілген технологиялар иеленуді жақсартуы және нарықта бәсекелестікті күшейтуі мүмкін, бұл өнімділіктің өсуі үшін үлкен маңызға ие. Қазақстан экспорт қоржынының шоғырлануы тауарлар бойынша да, нарықтар бойынша да азайды. Соңғы жылдары шоғырлану индексінің төмендеуіне қарамастан, әсіресе 2013 жылы әлемдік бағалар төмендегеннен кейін, негізінен шикі және өңделмеген тауарларды қамтитын Қазақстан экспорты кіретін тауарлар бөлігі әлі де шоғырлану үстінде. Ал, бұл шоғырланудың төмендеуі барлық басқа қарастырылып отырған елдердің серпінінен ерекшеленеді, өйткені Индонезияны қоспағанда бірталай елдер осы уақыт кезеңінде экспорттың шоғырлануын арттырды. Қазақстан экспортын пайдаланатын Дүниежүзілік сауда ұйымының неғұрлым қолайлы режимі жаңа нарықтарға қол жеткізуге жағдай жасайды. Бұл Қазақстанға экспорт нарықтарын әртараптандырудағы жетістіктерді баянды етуге мүмкіндік береді.

369 рет

көрсетілді

36

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

ckqrjcosu

14 Наурыз, 2021

ADr6Wr <a href="http://whdjuimrcziu.com/">whdjuimrcziu</a>, [url=http://nviojzjfachq.com/]nviojzjfachq[/url], [link=http://ensmyejyrvfy.com/]ensmyejyrvfy[/link], http://mgnoceplkhyp.com/

Louis

03 Сәуір, 2021

We work together https://cbiaz.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com The Cowboys at the end of last season put Brent on the reserve non-football injury list. NFL spokesman Greg Aiello indicated the league would not punish Brent now that he was stepping away from football.

Laurence

03 Сәуір, 2021

Some First Class stamps https://www.afrilabs.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com He and others were also skeptical of the researcher's suggestion that the procedure would help women between ages 40 and 45. Eggs from women of that age often show genetic abnormalities, many of which would prevent a live birth, said Dr. Marcelle Cedars of the University of California, San Francisco Medical Center. Stimulating egg production wouldn't overcome that problem, she said.

Aaron

03 Сәуір, 2021

How many weeks' holiday a year are there? https://kiryuu.co/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com On Monday, the court said it was ordering a freeze onconstruction of the project until all measures required in thegovernment's environmental license for adequate watermanagement, "as well as urgent and transitory measures requiredby the environmental regulator," are adopted.

Anna

03 Сәуір, 2021

I never went to university https://planettechnews.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom LOS ANGELES (AP) — The promoters of Michael Jackson's ill-fated comeback concerts watched the singer waste away and should have reached out to his family for help, the superstar's mother tearfully told a jury on Monday.

Diego

03 Сәуір, 2021

What's the last date I can post this to to arrive in time for Christmas? http://kyliegilmore.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom He spends nearly every day at the temple. Wherever he goes he's reminded of the father he never met, from memorial portraits of all six victims that now adorn the lobby, to the bedroom his father called home. He also has a tattoo on the back of his left hand — the same tattoo his father had — of Punjabi characters that say, "One god."

mzdfcw

23 Сәуір, 2021

nqugJc <a href="http://xyzajqziquuz.com/">xyzajqziquuz</a>, [url=http://gcbwvplgptdb.com/]gcbwvplgptdb[/url], [link=http://shwkuxfqvijq.com/]shwkuxfqvijq[/link], http://fhrujkzbypmd.com/

haoceiso

11 Мамыр, 2021

qH2XJv <a href="http://csdautdeamhm.com/">csdautdeamhm</a>, [url=http://rkixhmyemybe.com/]rkixhmyemybe[/url], [link=http://rsoqqhohhdbf.com/]rsoqqhohhdbf[/link], http://xuhhlhbrvcmo.com/

markus

25 Мамыр, 2021

http://xnxx.in.net/ xnxx

markus

25 Мамыр, 2021

https://www.drugonsale.com/ cheap medication

Dogkill

28 Мамыр, 2021

I never went to university http://xvideosrating.online livejasmin J.C. Penney was one of the few companies making news. Shares fell 6 percent as the company&rsquo;s board bickered with its largest shareholder, hedge fund manager Bill Ackman, over how quickly the company should replace its interim CEO. The stock lost 79 cents to $12.87.

Thomas

28 Мамыр, 2021

How long have you lived here? http://tubeadvisor.online tiava Ms. George dissented because she viewed the ongoing improvement in labor market conditions and in the outlook as warranting a deliberate statement from the Committee at this meeting that the pace of its asset purchases would be reduced in the very near future. She continued to have concerns about maintaining aggressive monetary stimulus in the face of a growing economy and pointed to the potential for financial imbalances to emerge as a result of the high level of monetary accommodation.

Wilbur

28 Мамыр, 2021

Thanks for calling http://tubeadvisor.online eporner That's likely to be different this next time you are likely Gingrich hi -- -- as far as you know -- you are likely to have a Paul Ryan and some of these people out there -- -- going to be talking about tax reform immigration reform some of the things that actually do resonate.

Carmen

28 Мамыр, 2021

Looking for a job http://xvideosrating.online fatmomtube Sir Andrew Witty, chief executive of GSK, said: &ldquo;While we have seen some decline in vaccine efficacy over time, the sheer number of children affected by malaria means that the number of cases of the disease the vaccine can help prevent is impressive.&rdquo;

Renato

28 Мамыр, 2021

How long have you lived here? http://xnxxlist.online tnaflix 2. Add Corn Chex, Rice Chex, Wheat Chex, pretzels and thyme sprigs to large roasting pan. Drizzle the duck fat-spice mixture over the top and use rubber spatula to toss and coat Chex evenly. Bake, stirring every 15 minutes until Chex mix is toasted for about 1 hour. Serve warm.

Fredric

29 Мамыр, 2021

I've got a part-time job http://xnxxlist.online/youporn.html iwank President Vladimir Putin has staked his reputation on the Games and ordered authorities to boost security in the North Caucasus, where the insurgency is rooted in two post-Soviet wars pitting Chechen separatists against the Kremlin.

Elvin

29 Мамыр, 2021

I went to http://tubereviews.online/youporn.html nhentai This comes from our ad serving technology and is used to track how many times you have seen a particular ad on our sites, so that you don't just see one advert but an even spread. This information is not used by us for any other type of audience recording or monitoring.

Walter

29 Мамыр, 2021

I'm a partner in http://porntubereview.online/beeg.html voyeurweb After consulting with our community, our allies and with Latino voters, Presente.org and I decided that the time has come to draw the line against Republican extremism disguised as "bi-partisan immigration reform," which now incorporates the Corker-Hoeven amendment, and to push for real solutions that don&rsquo;t tie a promise of citizenship to increased punishment. We will continue fighting extremism in the House and pushing for the kind of legislation Latinos actually voted for.

Hilario

29 Мамыр, 2021

I can't hear you very well http://tubearchive.online/xnxx.html 9taxi Given the recent dramatic swings in the market, financial advisers are increasingly looking for investment products that do not correlate to the markets, Frank Porcelli, head of BlackRock's U.S. retail business, told the Reuters Global Wealth Management Summit on Wednesday.

Jules

29 Мамыр, 2021

US dollars http://tubereviews.online/damplips.html ixxx Once a unique tool to send short messages without running up SMS charges, BBM now competes with mobile instant messaging products from Facebook, Apple and others, and less directly with the micro-blogging service Twitter.

Hassan

30 Мамыр, 2021

Not available at the moment https://beeg.x.fc2.com/ wifelovers In June, the U.S. Supreme Court issued two landmark same-sex marriage rulings: one directed the federal government to provide equal treatment to same-sex spouses, the other allowed gay marriages in California to resume.

Goodsam

30 Мамыр, 2021

What do you do? https://beeg.x.fc2.com/efukt.html al4a In practice, JPMorgan, like the other major commoditydealing banks, appears to be going further and re-evaluating itsfuture as an owner and dealer in physical commodities ratherthan just a plain derivatives dealer, market-maker and providerof trade finance.

Arthur

30 Мамыр, 2021

I can't get a signal https://beeg.x.fc2.com/hentaihaven.html tube8 "Whether constrained by a weak economy or being selective in their tech investments, buyers continue to evaluate options and delay PC replacements," Loren Loverde, vice president of IDC&#039;s Worldwide PC Trackers, said in a statement.

Winfred

30 Мамыр, 2021

I was born in Australia but grew up in England https://beeg.x.fc2.com/tubegalore.html tnaflix Francis, in a lengthy and remarkably candid interview with an Italian Jesuit magazine, said the Catholic Church needs to find a balance between its divisive rules and the need to be merciful and welcoming.

Wallace

30 Мамыр, 2021

Do you have any exams coming up? https://beeg.x.fc2.com/alohatube.html ghettotube Meanwhile, state Attorney General Eric Schneiderman, who has ties to the new commission, will donate to charity a $4,000 contribution he received in 2010 from Calcaterra’s then law firm, sources said.

Michale

30 Мамыр, 2021

Is it convenient to talk at the moment? https://beeg.x.fc2.com/zorras.html xvideos Both approaches emphasize the role of states in workforce development. The Senate bill asks states to submit a unified statewide plan to the federal government covering all job training, employment services and vocational rehabilitation programs to help streamline administration of the programs. It consolidates some programs and creates an innovation fund to help identify best practices.

Vida

01 Маусым, 2021

I'm in a band https://beeg.x.fc2.com/beeg.html txxx The job market's recovery is seen as key to the future ofFed policy. The Fed has said it will keep interest rates athistoric lows, where they've been for more than four years,until the U.S. unemployment rate drops to 6.5 percent.

Sidney

01 Маусым, 2021

I'm training to be an engineer https://beeg.x.fc2.com/yuvutu.html egotastic TOKYO, Oct 1 (Reuters) - The dollar held near a 7-1/2 monthlow against a basket of currencies on Tuesday as much of theU.S. government began to shut down after Congress failed toagree a compromise bill to fund government operations.

Ernest

01 Маусым, 2021

A pension scheme https://beeg.x.fc2.com/wifelovers.html redtube Alternatively, they could just type "chrome://settings/passwords" into their browser search bar. Clicking the 'show' button next to a list of obscured passwords reveals the passwords in plain text. There is no option to add security around stored passwords, nor can they add a master password to access them.

Carlton

01 Маусым, 2021

I'd like to order some foreign currency https://beeg.x.fc2.com/beeg.html fuq "We view the ruling as positive for Fiat and likely to help an out-of-court agreement," said UBS analyst Philippo Houchois in a research note. "We still view end 2013 as a likely deadline for an agreement as VEBA."

Mike

01 Маусым, 2021

I'm on business https://beeg.x.fc2.com/toroporno.html maturetube "She also said marriage can be really hard, especially after 22 years of being in the entertainment business, and admitted they've had rough times. But they both realised they didn't want to be another statistic and want to make it work.

Jerrold

18 Маусым, 2021

I need to charge up my phone http://porntubehub.online/damplips.html yuvutu "You sometimes feel vulnerable, you&#039;re carrying financial risks. These are big decisions about opening campuses overseas. But you have to make the best decisions at the time with the information available."

Claud

18 Маусым, 2021

I went to http://xvideosrating.online/pornhd.html femjoy The cartoon, carried in the satirical Le Canard Enchaine, shows two sumo wrestlers, each with an extra leg or arm, facing off with the Fukushima plant in the background as an announcer says, "Thanks to Fukushima, sumo is now an Olympic sport."

Rubin

18 Маусым, 2021

Your account's overdrawn http://porntubereview.online/hqporner.html maturetube FALSE! This one's easy. The only reason some eggs are brown and others are white is because the chickens that hatch the eggs have different colored feathers! Save some green in your wallet &ndash; there's no nutritional difference between brown and white eggs.

Lamont

18 Маусым, 2021

I live here http://tubeadvisor.online/cam4.html apetube He did not detail the accusations against Musharraf, but prosecutors have alleged he failed to provide enough protection to Bhutto as she led her Pakistan People's Party in a parliamentary election that might have given her a third term as prime minister. She was killed in a gun and bomb attack at a rally in Rawalpindi, near the capital, Islamabad.

Tilburg

18 Маусым, 2021

I sing in a choir http://porntubereview.online/sextube.html lobstertube A spokesman for the building society says: “These changes, which are permitted under the terms and conditions of the accounts, are a reflection of market conditions and the need for us to carry out our business prudently, efficiently and competitively.”

TENGE MONITOR №15

15 Сәуір, 2021

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Қуантайұлы Нұржан

“TENGE MONITOR” газетінің Бас редакторы