• Цифрлы Қазақстан
  • 10 Маусым, 2020

Ішкі сауда неге бәсеңдеді?

Жетпісбай Бекболатұлы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz

Ағымдағы жылдың алғашқы төрт айының қоры­тындысы бойынша ішкі сауда саласының даму көр­сеткіштері айтарлықтай бәсеңдегені байқалуда. Сау­даның нақты көлем индексі өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 8,9 пайызға төмендеді. Негізгі құлдырау сәуір айында, яғни бүкіл ел бойынша карантиндік шаралар енгізілген кезде байқалды. Жалпы алғанда, сауда саласы ағымдағы жылдың сәуірінде өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда 34,8 пайызға, оның ішінде бөлшек сауда 44,7 пайызға, көтерме сауда 27,8 пайызға төмендеді. Төтенше жағдайға байланысты сауда объектілерінің тоқтап қалуы сауданың төмендеуінің басты себебі болып табылады. Республика ішкі саудасы құрылымында тек Алматы қаласының үлесі 40 пайызды құрайды. Карантин тәртібі, Қазақстан-Қытай шекарасының жабылуы, оның ішінде «Қорғас» шекара маңы халықаралық ынтымақтастық орталығының тоқталуы қаңтар-сәуір айларында аймақтағы сауданың құлдырауын туғызды. Бұдан басқа теңгенің құнсыздануы импортталатын тауарлардың сұранымын төмендетті. Сауда объектілері карантин тәртібін сақтай отырып, бірте-бірте ашылады. Дегенмен, сауданы жандандыру үшін басқа да шара­лар қабылдануы қажет. Бұл түйткілдің жедел шешімін табу керектігін ағымдағы дағдарыс тағы да айқындап берді. Бұл ретте сауда инфрақұрылымының жағдайына ерекше назар аударып, көтерме-тарату орталықтарын салуды бастап, сауда нарықтарының одан әрі жаң­ғыртылуын жеделдеткен орынды. Мемлекеттік бағ­дар­­ламалар аясында ұзақ мерзімді қаржыландыру құралдары кеңейтілгені, форвардтық сатып алудың дамығаны, электрондық сауданың жаңа серпін алуы да маңызды. Осыған орай ішкі сауданың баяулауы аясында электрондық коммерцияның кеңінен дамығанына назар аударсақ, тек ағымдағы жылдың бірінші тоқ­санында қазақстандық интернет алаңдарында сатып алу көлемі 89 млрд теңге сомасын құрағанын көреміз. Алматы қаласында карантин кезінде онлайн сатылым көрсеткіштері 4 есеге асып, өзін-өзі оқшаулау режимін бұзбай 50 мыңнан астам азамат қажетті тауарларды сатып алу мүмкіндігін иеленді. Электронды коммерция сондай-ақ қазақстандық тауарлардың сыртқы нарықтарда ілгерілеуіне септігін тигізуде. Қазақстандық цифрлық сауда алаңшаларының ашылуын қолдауға бағытталған шаралар қабылданып жатыр, атап айтқанда «Интернет-экспорттаушы мектебі» бағдарламасы әзірленіп, Alibaba халықаралық платформасы арқылы 50 қазақстандық кәсіпорын өз өнімін экспорттауға мүмкіндік алды. Сыртқы сауда саласында оң серпін байқалады. Осы жылдың бірінші тоқсанында еліміздің сыртқы сауда айналымы 2019 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,7 пайызға артып, 21 млрд АҚШ долларын құрады. Осы ретте, экспорт көрсеткіші 13,9 млрд АҚШ долларына жетіп, яғни 4,2 пайызға өсті, ал импорт көрсеткіші 0,1 пайызға азаюына байланысты сауда балансы жақсарды. Бұл жерде экспорт ыстықтай илектелген жазық прокат бойынша 72 пайызға, минералды тыңайтқыштар – 53 пайызға, күнбағыс майы – 60,8 пайызға және басқа тауарлар бойынша да артты. Шикізаттық емес экспорттың айналымдағы үлесім деңгейін арттыру жұмыстарын тездету қажеттігін COVID-19 пандемиясы айғақтап отыр. Сыртқы экономикалық қызмет құлдырағанымен, экспортқа бағытталған кәсіпорындарды қолдау жөніндегі жұмыс тоқтатылған жоқ. Демеу тетіктері көзделді, атап айтқанда үстіміздегі жылы экспорттаушылардың көлік шығындарын өтеу жалғасын тапты. Бұл үшін 7,7 млрд теңге қаражат бөлініп, қазіргі таңда 215 млн теңге сомасында майлы тұқымдарды, ұнды, кондитерлік өнімдерді және арнайы киімдерді Қытайға, Ресейге және Бельгия, Латвия сияқты Еуроодақ елдеріне жіберу жөніндегі 20 өтінім мақұлданды. Дағдарыс аясында экспорттаушыларды қолдау бойынша орталық ашылып, оның ішінде 120-дан астам өтініш қарастырылды. Экспортты ілгерілетіп, жаңа нарықтарға шығару үшін 16 тауар позициялары бойынша жұмыс жоспарлары әзірленді. Ағымдағы жылдың басынан бастап Қазақэкспорт желісі бойынша 39 отандық экспорттаушыға қолдау көрсетілді, соның ішінде 6 млрд теңгеден астам сома төтенше жағдай кезеңінде берілді. Тауарлардың сапасын арттыру және сертификаттау рәсімдерін жетілдіруге арналған «Техникалық реттеу жайындағы» заң жобасы Мәжілістің қарауында жатыр. Бүгінде нарықта шамамен 13 дамушы қазақстандық сауда алаңы жұмыс істейді. Kaspi.kz, flip.kz, chocofamily, mechta.kz және басқа маркетплейстер, тауарлар мен қызметтердің шамамен 20 санаты бар. Қоғамдық сауданы электрондық форматқа ауыстыру, азық-түлік тауарларының бағасын бақылау мақсатында «BTS Digital» компаниясы «Price Scanner» қосымшасын әзірлеуде. Сондай-ақ тұтынушылар құқықтарын қорғау туралы жаңа Заң жобасы шеңберінде «бір терезе» қағидаты бойынша шағымдарды қабылдаудың Бірыңғай ақпараттық жүйесін құру көзделіп отыр. Бұл жүйе тұтынушыға интернет арқылы шағым беруге және өзінің бұзылған құқықтарын қалпына келтіруге мүмкіндік береді. «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесіп «Интернет-экспорттаушы мектебі» бағдарламасы іске қосылды. Электрондық сауда алаңдарында бизнесті жүргізудің практикалық әдісіне 200 қатысушы оқытылды. Бастаушы және тәжірибелі кәсіпкерлерге интернет-платформаларда ілгерілету бойынша тікелей қолдау көрсетілді. Мәселен, Alibaba халықаралық платформасына «Алтын жеткізуші» ретінде тіркеу үшін 50 компания іріктелді. Бұл жаһандық аудиторияға қолжетімділікті және маркетингті кешенді ілгерілету мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

787 рет

көрсетілді

37

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

ooprjfmsimv

14 Наурыз, 2021

5FU44z <a href="http://fdrbugilpiqn.com/">fdrbugilpiqn</a>, [url=http://xzioitqnlvjp.com/]xzioitqnlvjp[/url], [link=http://ivgmvwyyvebp.com/]ivgmvwyyvebp[/link], http://lzmfvxjcvxco.com/

nmosryftc

24 Наурыз, 2021

-- nmosryftc http://www.g30r72931lg006osbx6yum1org53z54ks.org/ <a href="http://www.g30r72931lg006osbx6yum1org53z54ks.org/">anmosryftc</a> [url=http://www.g30r72931lg006osbx6yum1org53z54ks.org/]unmosryftc[/url]

Humberto

03 Сәуір, 2021

I'm from England http://yaoruanwen.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com Higher overseas lending from Japan in the first quarter ofthis year offset a drop in lending from Britain and the eurozone to leave total cross-border lending little changed, BISsaid. Interbank lending continues to fall, but loans tonon-financial firms are rising, it said.

Walton

03 Сәуір, 2021

Photography https://frashogard.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com A few minutes later, he pulled over where another former co-worker was driving a farm tractor, exchanged words with him and fired one shot from a shotgun, authorities said. That victim, 66-year-old Lewis Mabrey Jr., was in good condition as he was preparing to undergo surgery for a broken arm and other injuries, according to officials.

Neville

03 Сәуір, 2021

What's the interest rate on this account? https://thepacificinstitute.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom Fearing a housing bubble after years of heated activity, thegovernment changed lending rules to make it harder to take ontoo much debt to buy a house. The changes, which took effect inJuly 2012, shortened the maximum length of a government-insuredmortgage and limited the amount that people can borrow againsttheir homes.

Enoch

03 Сәуір, 2021

Could you send me an application form? http://stophetzen.nu/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom A study of cognitive complaints in older adults showed that memory concerns from both the patient and an informant was most predictive of converting to Alzheimer’s disease or dementia within three years.

Hilton

03 Сәуір, 2021

I'm on work experience https://onemusicfest.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com The exact way in which the infection is passed from compost to people is not currently known but is assumed to be through breathing in very small dust particles or drops of contaminated water. It is not transmitted from person to person.

oqesha

23 Сәуір, 2021

uIHCtX <a href="http://epvymmrixuyy.com/">epvymmrixuyy</a>, [url=http://ardrjdfovpen.com/]ardrjdfovpen[/url], [link=http://lyffohiuzuly.com/]lyffohiuzuly[/link], http://mvuuojizowaw.com/

uruxgsiie

12 Мамыр, 2021

hBiIRT <a href="http://ourphgxuyrcn.com/">ourphgxuyrcn</a>, [url=http://iczgnaftxtmk.com/]iczgnaftxtmk[/url], [link=http://xvmvashllgrd.com/]xvmvashllgrd[/link], http://bsxypvgmbadt.com/

markus

25 Мамыр, 2021

http://xnxx.in.net/ xnxx

markus

25 Мамыр, 2021

https://www.drugonsale.com/ cheap medication

Dudley

28 Мамыр, 2021

Could I ask who's calling? http://tubearchive.online 4tube Telefonica, which has debt of nearly 50 billion euros ($67.5billion), is keen to have influence over what happens to TelecomItalia and its prized Brazilian mobile unit Tim Participacoes but at minimal cost.

Darrel

28 Мамыр, 2021

Are you a student? http://xnxxrating.online sextube The decision to exclude thousands of private investors is likely to be controversial, particularly as the Government has, as Sky News revealed on Thursday, allocated millions of pounds of shares to state funds from Kuwait and Singapore.

Isaias

28 Мамыр, 2021

How much is a First Class stamp? http://porntuberating.online yuvutu The impending fiscal deadline is particularly problematic inthe Senate, where procedural delays can slow legislation for upto a week - about the time remaining before borrowing authorityruns out, according to Treasury Secretary Jack Lew.

Rogelio

28 Мамыр, 2021

Special Delivery http://tubeadvisor.online alohatube "If you're retired or close to it, you'd probably be OK," says Diane Oakley, executive director of the National Institute on Retirement Security. "If you're in your 20s or 30s, you'd be more likely to face cuts. But if you're that young, you're probably more worried about whether you have a job or not."

Infest

28 Мамыр, 2021

Do you need a work permit? http://porntubehub.online petardas "Everything is still on the table in terms of possible causes. But if it's epizootic hemorrhagic disease, that would be unique," she said, adding that the lab was also investigating whether the cause could be an unidentified "toxin, a poison or another disease."

Sebastian

29 Мамыр, 2021

We've got a joint account http://tuberating.online/streamate.html lobstertube "For my whole adult life, I have considered myself a lapsed Catholic," says Alessandro Di Cristofaro, a 44-year-old university lecturer in ancient history in Rome. "But when I hear the pope speak, it draws me back to the church like when I was a child. I have even gone back to Mass a few times in recent weeks."

Elisha

29 Мамыр, 2021

I study here http://porntubereview.online/hentaihaven.html apetube Ada, who was 6-years-old when she found her mother, 50-year-old Michele MacNeill, fully-clothed and unconscious in the bathtub, should not be allowed to take the stand, defense attorney Suzanne Gustin argued.

Orville

29 Мамыр, 2021

The United States http://porntubehub.online/wifelovers.html nhentai Onuoha was not found at home but was later arrested in hisvan in a church parking lot in Riverside, some 60 miles east ofLos Angeles. Eimiller it was not immediately clear if Onuoha hadties to the church.

Fritz

29 Мамыр, 2021

Yes, I love it! http://xnxxlist.online/tiava.html egotastic Samsung, which has reported record earnings every quarter since 2012 except the first three months of 2013, is expected to post another round of record earnings in the current quarter as chip prices extend their gains.

Jorge

29 Мамыр, 2021

Another service? http://tuberating.online/tiava.html planetsuzy Buffett and his older sister, Doris Buffett, will be featured in the first class to talk about their motivation for philanthropy. Warren Buffett is gradually giving away all of his $58 billion Berkshire Hathaway stock while Doris Buffett has already given more than $150 million away en route to her goal of redistributing all her wealth before she dies.

Alonzo

30 Мамыр, 2021

Very interesting tale https://beeg.x.fc2.com/ madthumbs Alexander McQueen, the iconic British fashion designer with an A-list clientele, was found dead Thursday inside his London home after reportedly killing himself. The 40-year-old McQueen, the son of a taxi driver who wound up making suits for Prince Charles and gowns for Oscar-winner Kate Winslet, committed suicide, according to the London Daily Mail.

Antonio

30 Мамыр, 2021

I can't get through at the moment https://beeg.x.fc2.com/petardas.html myvidster Pirelli, who have carried out tests with other teams including a controversial 'secret' one with Mercedes in Spain in May, need track time to develop their 2014 tires after coming in for considerable criticism about their current product.

Margarito

30 Мамыр, 2021

I'd like to pay this cheque in, please https://beeg.x.fc2.com/fatmomtube.html iwank The paper devoted a modest two pages to the news from the Lindo Wing, including a comment piece by Grace Dent, suggesting it might be time for the world, which had spent the day speculating on every aspect of the labour, to back off a bit and allow the Duke and Duchess of Cambridge some time to enjoy the first special moments with their newborn.

Genesis

30 Мамыр, 2021

It's OK https://beeg.x.fc2.com/tnaflix.html txxx In the end, though, a dejected Dean Barker, skipper of the Kiwi yacht, said in a post-racing blog that his team had wrung all the performance possible out of its boat before the race, while Oracle came in with room to improve.

Thurman

30 Мамыр, 2021

I'm originally from Dublin but now live in Edinburgh https://beeg.x.fc2.com/trannytube.html rulertube Ho, whose siblings include Lawrence Ho, co-chairman of MelcoCrown Entertainment, a joint casino venture withAustralian billionaire James Packer, has a reputation as ashrewd business executive, not unlike her father, who dabbled intrading, kerosene and construction, befriending the Portugueseand Hong Kong governments, prior to making his casino fortune.

Amia

30 Мамыр, 2021

Do you like it here? https://beeg.x.fc2.com/pornhub.html 4tube The Dow Jones industrial average fell 84.02 points or0.56 percent, to 14,918.97, the S&P 500 lost 6.6 pointsor 0.4 percent, to 1,645.75 and the Nasdaq Composite dropped 6.229 points or 0.17 percent, to 3,607.361.

Michal

01 Маусым, 2021

Where's the postbox? https://beeg.x.fc2.com/ghettotube.html xvideos Diplomats from France, Britain, Spain, Ireland, Australia and the European Union's political office, turned up on Friday with more supplies. As soon as they arrived, about a dozen Israeli army jeeps converged on them, and soldiers told them not to unload their truck.

Claudio

01 Маусым, 2021

Recorded Delivery https://beeg.x.fc2.com/xvideos.html rulertube I know it is hard, I said. None of what this town is going through is normal. You are dealing with stuff that I&#8217;d never seen in 45 years &#8212; and that no one should ever see. But it will give you enormous strength and resiliency. You will have known kids who lost a brother or sister, adults who lost a child. You will have seen a community pull together, and people come to the aid of those in deep despair. Your generation of Newtown kids will be unlike any other in history. You will understand why every day is worth celebrating. And you will be in a position to help others.

Tyler

01 Маусым, 2021

How much does the job pay? https://beeg.x.fc2.com/voyeurweb.html xvedio LA PAZ, Bolivia -- A battle among rival gangs in a prison in Bolivia's eastern lowlands Friday left 30 people dead, many burned to death, as witnesses said inmates used propane gas tanks as flamethrowers. Among the dead was an 18-month-old infant.

Irving

01 Маусым, 2021

Do you need a work permit? https://beeg.x.fc2.com/planetsuzy.html nudevista Many readers reacted with outrage to the August cover of Rolling Stone magazine, which features an image of accused marathon bomber Dzhokhar Tsarnaev that was described by Boston Mayor Thomas Menino as &#39;a disgrace.&#39;

Nicole

01 Маусым, 2021

Yes, I play the guitar https://beeg.x.fc2.com/voyeurweb.html femjoy Yahoo is among the world's most popular online properties, with hundreds of millions of monthly visitors, but its revenue growth has stalled as consumers and advertisers flock to Facebook, Google and other Web destinations.

Jeffery

18 Маусым, 2021

I'd like to cancel a cheque http://tubearchive.online/keezmovies.html pof The Yankees — despite the ongoing Alex Rodriguez PED saga and the injury-riddled club’s average performance on the field — are the most valuable American sports franchise, coming in at No. 4 with a value of $2.3 billion. Forbes credits the Yankees’ standing on the list to the team’s deal with Fox, which purchased a 49 percent stake in the YES Network and will keep TV dollars flowing into the Bronx until 2042.

Federico

18 Маусым, 2021

I'll put her on http://xvideosrating.online/porn300.html redtube Exactly. In the absence of an irrational panic by employersand businesses, monetary policy can do very little to createbetter jobs. Government does have levers it can pull to helpthat happen, but none of them have much to do with theprevailing interest rate, much less with how rapidly the stockmarket ascends.

Warner

18 Маусым, 2021

Nice to meet you http://xnxxrating.online/myvidster.html vporn In court papers, the government did not identify Cohen by name but blasted the "SAC owner," saying he purposely tried to hire portfolio managers and analysts who knew employees of public companies likely to possess inside information.

Kendall

18 Маусым, 2021

The manager http://tubereviews.online/voyeurweb.html sextube "Disaster averted, sigh of relief for Slovenian credit," said Abbas Ameli-Renani, an emerging market analyst at the Royal Bank of Scotland. "For now, the credit focus goes back onto banks and stress tests."

Goodsam

18 Маусым, 2021

One moment, please http://tubereviews.online/wifelovers.html dinotube The heavily guarded jail at Dera Ismail Khan houses around 5,000 prisoners. Around 250 are Pakistani Taliban and members of banned sectarian groups such as Lashkar-e-Jhangvi, a Sunni militant group that has killed hundreds of Shi'ite civilians this year.

TENGE MONITOR №15

15 Сәуір, 2021

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Рымтай сағынбекова

“TENGE MONITOR” газетінің Бас редактордың міндетін атқарушы