• Өндіріс
  • 10 Желтоқсан, 2020

«Богатырь»: Жарты ғасырлық жетістік

30 қарашада 1985 жылы қуаттылығы бойынша Гиннестің рекордтар кітабына енген әлемдегі ең үлкен «Богатырь» көмір кенішіне 50 жыл толды. Даңқты кең орны бүгінде де биік белестерден көрінуде.

Кейіннен «Богатырь» аталған № 5/6 Ер­тіс көмір кенішінің бірінші кезегі 1970 жылғы 30 қарашада пай­далануға берілген болатын. Әлемге әйгілі көмір алыбының тарихы дәл осы атаулы күннен басталады. Бүгінде «Богатырь» кеніші «Самұрық-Қазына» қазақстан­дық ұлттық әл-ауқат қорының «Самұрық-Энерго» АҚ бірлескен кәсіпорны – «Богатырь Көмір» ЖШС және «РУСАЛ» ресейлік бі­рік­­кен компаниясының құрамына кіреді. «Богатырь Көмір» ЖШС-нің үлесіне Екібастұз көмір бассейнінде өндірілетін барлық көмірдің 65 пайызы және Қазақстанда өндірілетін көмірдің жалпы көлемінің 40 пайызы тиесілі. «Богатырь Көмір» ЖШС – ашық тәсілмен көмір өндіру бойынша әлемдегі ең ірі кәсіпорындардың бірі, оның баланстық қоры – 2,6 млрд тонна. Кәсіпорынның өн­дірістік қуаты жылына 42 млн тонна көмірді құрайды, оның ішінде «Богатырь» кеніші бойынша – 32 миллион тонна, «Северный» кеніші бойынша – 10 миллион тонна. Компания Қазақстанда да, Ресейде де орналасқан Топтың және үшінші тұлғалардың қуат өндіретін объектілеріне көмірді нарықтық шарттар бойынша жеткізеді. Көмір кесіктерінің Екібастұз 1-ГРЭС-тен 35 км және Екібастұз 2-ГРЭС-тен 53 км аралықта (темір жол бойынша қашықтық) орналасуы Топ үшін көмірді тасымалдауға кететін шығындарды барынша азайтуға мүмкіндік береді. Қазақстандағы көмір электр станцияларының көбі «Богатырь» көмірін пайдаланады. Жыл соңына қарай «богатырьлықтар» тұтынушыларға 43 миллион тоннадан астам көмір жөнелтеді.
Алдағы уақытта «Богатырь» кенішінде көмір өндіру мен тасы­малдаудың циклдік-ағындық технологиясы (ЦАТ) енгізілмек. Ол көмірді темір жолмен тасымалдаудан конвейерлік тасымалдауға көшуге мүмкіндік береді. Қол­даныстағы көмір тасымалдау технологиясымен салыстырғанда ағынды технологияның көптеген артықшылықтары бар. Мысалы, ол арқылы көмірдің сапасын арттырумен қатар, оны 200 метрден астам тереңдікте өндіруді жүзеге асыруға болады. Бұл өз кезегінде кеніштің қуатын жылына 40 миллион тонна көмірге дейін арттыра алады.
Сонымен қатар кәсіпорын та­биғатты қорғау жөніндегі іс-ша­раларды жүйелі жүргізуде. Өтіп бара жатқан жылы «Богатырь Көмір» қоршаған ортаны қорғауға 3 млрд теңгеден астам қаражат жұмсады. Олардың басым бөлігі көмір өндіру кезінде алынатын аршыма тау жыныстарын ішкі және сыртқы үйінділерге орналастыруға бөлінді. Мәселен, 2020 жылдың тоғыз айы ішінде ішкі үйінділерге 40,7 мың тонна, сыртқы үйінділерге 26,4 мың тонна аршыма тау жыныстары орналастырылды. Тұтастай алғанда, биыл өткізілген жұмыстардың нәтижесінде қоршаған ортаға шығарылатын зиян­ды заттардың көлемі 40,4 млн тоннаға азайды. Соның ішінде, ауаға ұшатын зиянды тозаң көлемі 32 тоннаға төмендеді. Тұз және Ақбидай көлдеріне төгілетін қалдықтар көлемі 3,4 тоннаға қысқарды. Кә­сіпорындағы барлық бұрғылау қондырғыларының 90%-ы тозаң ұстап қалады, бұл да табиғатты қорғау шараларының маңызды бөлігі.
Компания үшін аз қамтылған және көп балалы отбасыларға, мү­гедектерге және жалғыз тұратын зейнеткерлерге көмірді тегін беру – кәсіпорынның көптеген жылдар бойы жүргізіп келе жатқан игі дәстүрі. Жуырда серіктестік қайырымдылық көмек ретінде пешпен жылытылатын үйлерде тұратын аса мұқтаж екібастұздықтарға 3000 тонна көмір бөлді. Қыстың қаһарлы суығында 600 Екібастұз отбасы үшін бұл әжептәуір көмек болды.
Мерейтой аясында «Богатырь Көмір» компаниясында бірқатар мерекелік іс-шаралар жоспарланған. Осы орайда «Богатырьда» 40 жылдан астам жұмыс істеген кеншілер ведомстволық наградалармен және ақшалай сыйлықтармен марапатталды. Ал тамашалау алаңында ашылған «Богатырь» кенішіне – 50 жыл» ескерткіш монументі – тарих парақтарында сақталатын ерекше сый.

БОТАГӨЗ ӘБДІРЕЙҚЫЗЫ

627 рет

көрсетілді

0

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

TENGE MONITOR №15

15 Сәуір, 2021

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Қуантайұлы Нұржан

“TENGE MONITOR” газетінің Бас редакторы